WORKSHOPS
LINKS
Mamady "Koutou" Kourouma
Mamady Kourouma werd in 1978 geboren in Conakry, de hoofdstad van het West-Afrikaanse land Guinee.
Als kind kreeg hij de bijnaam "Koutou". Volgens buurtbewoners leek hij namelijk sprekend op een Ivorese komiek met dezelfde naam uit een destijds populaire film.
De moeder van Koutou is Nakany Kouyaté. Zij is een Malinke griotte afkomstig uit Siguiri, een stad in het noorden van Guinee. Zij wordt geroemd als eerste zang-vedette van het wereldberoemde Guinese ensemble Les Ballets Africains de Guinee.
De vader van Koutou was een belangrijke ambtenaar en werkte jarenlang voor het Ministerie van Financiën in Conakry. Later verhuisde hij naar N'Zérékoré, een stad in het uiterste zuiden van Guinee.
Daar speelde hij als basgitarist in het befaamde orkest "Nimba Jazz de N'Zérékoré". (Nimba is de naam van één van de hoogste bergen in West Afrika. N'Zérékoré ligt aan de voet van deze berg.)
Opgegroeid in een familie van griots en muzikanten, voelde Koutou zich van jongs af aan al aangetrokken tot muziek. Zijn liefde ging uit naar de djembé- en doundoun muziek van de Malinke bevolking van Guinee.
Koutou: "Als ik het geluid van een djembé hoorde, ging dat rechtstreeks bij mij naar binnen.
Als iemand speelde, begon mijn hele huid te trillen!"
Als kind ging Koutou al vaak met zijn broers op straat spelen.
Echter, pas op latere leeftijd kreeg hij echt de kans om de muziek te leren spelen.
In zijn jonge jaren verhuisde Koutou eerst nog vele malen van Conakry naar N'Zérékoré en terug en heeft hij ook enige tijd in Siguiri en Bamako (Mali) gewoond. In deze jaren ging Koutou naar de lagere school en volgde daarna een tweejarige opleiding Mechaniek. Ook verkocht hij ijswater en deed allerhande klusjes om wat geld bij te verdienen.
In Siguiri werkte hij een tijdje in de goudmijnen en werd later bijrijder van een chauffeur van een taxibusje.
Toen Koutou hoorde dat zijn vader in N'Zérékoré overleden was, keerde hij definitief terug naar Conakry om zich volledig op de muziek te kunnen gaan richten.
In Conakry waren enkele van zijn familieleden al jarenlang als percussionist aan het werk.
Zij werden allemaal geďnspireerd en onderwezen door Famadou Konaté; eerste solist van Les Ballets Africains de Guinee en tevens de eerste man van Koutou's moeder. Enkele broers van Koutou ontdekten al snel dat hij talent had voor het spelen van de doundouns; dubbelvellige bastrommels die het spel van djembéspelers in Guinee begeleiden. Zij namen Koutou vervolgens mee om in Conakry te spelen op straatfestivals en tijdens feesten en rituelen van familie en buurtbewoners. Door de aanwijzingen van zijn broers op te volgen, leerde Koutou eerst de kenkeni, daarna de sangban en tenslotte de doundounba te bespelen. Koutou heeft daarnaast djembé leren spelen door vooral veel te luisteren naar anderen en door samen met zijn vrienden te oefenen op straat.
Door zijn jarenlange ervaring met het spelen op feesten en rituelen in verschillende stadswijken van Conakry, heeft Koutou het muzikaal repertoire van de diverse bervolkingsgroepen die in Conakry samenleven, zoals de Malinke, Susu, Kuranko en Koniaké, goed leren kennen. Tegelijkertijd heeft hij op deze feesten veel ervaring opgedaan met het muzikaal begeleiden van danseressen en griottes; de vrouwen die tijdens festiviteiten in Conakry de taak hebben het iedereen naar de zin te maken en de persoon of groep waarvoor het feest georganiseerd is te eren.
Toen Koutou na een paar jaar de meeste doundoun ritmes van buiten kende, heeft hij zich in Conakry aangesloten bij verschillende "balletten". Dit zijn ensembles waarin percussionisten en dansers en soms ook acrobaten en komieken worden getraind in het maken van een voorstelling voor publiek. In deze balletten heeft Koutou weer nieuwe ritmes en speeltechnieken geleerd en meer kracht en snelheid verworven.
Enkele jaren geleden is Koutou tenslotte begonnen met het begeleiden op doundoun van lessen aan westerse leerlingen in Conakry, vooral in de percussieschool ANTA van Ibro Konaté; Koutou's oudste broer en tevens de oudste zoon van Famadou Konaté. Met veel toewijding heeft hij op deze school talloze buitenlandse leerlingen onderwezen en enthousiast gemaakt voor het leren bespelen van de kenkeni, sangban en doundounba. Ook heeft Koutou de afgelopen jaren vele malen deelgenomen aan repetities en opnames voor CD's van o.a. Ibro, Famadou en Billy Konaté. In het lesboek van Sylvia Franke en Ibro Konaté zijn diverse foto's van Koutou in actie te bewonderen en ook op de CD Senkola prijkt zijn hoofd naast dat van zijn oudste broer Ibro en zijn vriend Dian Sékou Diallo.
Sinds kort woont Mamady Koutou Kourouma in Nederland, waar hij workshops geeft en percussiegroepen begeleidt. Koutou is een energieke en ervaren muzikant. Door zijn enthousiamse en zijn sympathieke uitstraling neemt hij mensen snel voor zich in. Wie les van hem neemt, zal dat zeker ervaren! Koutou is een specialist op doundounba, sangban en kenkeni. Rekening houdend met ieders speelniveau, wil hij zijn kennis van de Guinese percussiemuziek en cultuur graag aan je overdragen!
(Tekst: Fleur de Jong, Bron: interviews met Mamady "Koutou" Kourouma Conakry 2000, Leiden 2003)