Met de opkomst van de auto, werd de auto gezien als het vervoermiddel van de toekomst en een teken van de vooruitgang. De nadelen van de auto werden indertijd afgedaan als technisch oplosbare problemen, die met de tijd opgelost zouden worden. Veel geld werd aan de auto besteed. Daardoor werd het gebruik van de auto gestimuleerd. Daarmee is de fiets naar de achtergrond verschoven. Inmiddels wordt het steeds meer mensen duidelijk dat juist een dergelijke aanpak weer nieuwe verkeerskundige en ruimtelijke problemen ontstaan. Onze aandacht zullen we daarom opnieuw moeten verdelen waarbij de fiets een groter deel zal krijgen. Tevens zullen de door de laatste tientallen jaren ontstane achterstanden ingehaald moeten worden.
De status van de alledaagse fiets is door dit proces nogal laag geworden. Deze lage status had vanzelfsprekend gevolgen voor de verkeerskundige situaties. Daardoor komen de vele verkeerssituaties tegenwoordig overeen met de lage status van de fiets. Doordat dit al langere tijd zo is wordt dit als normaal ervaren. Een dergelijk proces is weinig bevorderlijk voor het fietsverkeer.
Een drietal voorbeelden met verkeersborden: - Bij opspattend grind op een fietspad staat er een waarschuwingsbord met een autowiel waarvandaan grind opspat. -Bij wegwerkzaamheden aan het fietspad staat er nogal eens een bord met de tekst: "Fietsers niet op de rijbaan". Er wordt dan bedoeld dat de fietsers over een andere baan moeten rijden dan over de autorijstrook. - Bij scheiding van verkeersstromen wordt vaak een bord met de tekst: "fietsers daar" gebruikt. Die tekst geeft aan dat fietsers niet welkom zijn.
Hoewel de fietsers door deze borden geen direct nadeel ondervinden, spreekt hieruit wel de onderliggende boodschap: De auto is tot norm geworden en de fiets is eigenlijk niet in tel. Elke keer als een dergelijk bord wordt tegengekomen, bevestigt het opnieuw de lage status van de fiets. Daardoor wordt het steeds meer normaal gevonden. Als iets normaal is, wordt het makkelijker toegepast. Op deze manier werkt het proces.
Uit het dal door status-verhoging van de fiets
Dit proces kan veranderd worden met een wijziging in onze attitude ten opzichte van de fiets. De veranderde houding zal door moeten werken in de verschillende beleids-, ontwerp- en uitvoeringsplannen. Daardoor zal de status van de fiets verhoogd worden. Gezien de positieve houding van velen voor de sportieve fiets zoals ATB en racefiets, mag 'n positief resultaat hiervan zeker verwacht worden. De auto en fiets zullen meer dan nu op een gelijkwaardig nivo gaan staan.
Voor een goed resultaat van het vernieuwde proces, is het nodig om je te gaan inleven in een fietser. We beseffen dan dat fietsen een zekere inspanning vraagt. Een inspanning naast alle andere inspanningen, maar ook een inspanning die een zekere ontspanning geeft. Hierop kan ingespeeld worden. Het moet als het ware prettig zijn om deze inspanning te leveren. De geleverde inspanning moet niet gefrustreerd worden, door fietsremmende maatregelen, maar juist gekoesterd. Hiervoor staan vele mogelijkheden open. Hier volgen een aantal voorbeelden.
Het fietsen gaat lekker als je licht en comfortabel kunt fietsen: Het wegdek van de fietspaden is hiervoor belangrijk. Hiervoor zijn hiervoor goede asfaltverhardingen beschikbaar.
Bij een zijweg liet men vroeger het fietspad eindigen. De fietser kwam en komt het volgende tegen: einde fietspad - goot - zijweg - goot - vervolg fietspad. Dat is niet comfortabel en er blijkt duidelijk uit dat de fiets ondergeschikt is. Bij een stimulerend statusverhogend fietsbeleid zal daarom gekozen moeten worden voor een doorgaande fietsstrook met doorgaand goed wegdek.
Wanneer je rechtstreeks ergens heen kan fietsen schiet het lekker op: de fietspaden moeten zo veel mogelijk directe routes geven. Een fietser beweegt zichzelf voort, waardoor het erg vervelend gevonden wordt om om te rijden. Er zijn verschillende vormen om fietsers te laten omrijden. Een aantal voorbeelden ter verduidelijking:
- Voor de auto zijn er vele nieuwe en snelle en directe wegen aangelegd. De fiets heeft daarvan meestal geen voordeel gehad, want voor de fiets is geen ruimte op deze brede wegen. Doordat er nieuwe wegen zijn aangelegd, werden andere wegen doorsneden. Voor de fiets betekende dat vaak dat er omgereden moet worden. Het is vaak ook een extra hindernis in de vorm van hoogteverschillen die overbrugd moeten worden.
- De oude kronkelige wegen zijn in de loop der tijd mooi afgerond of kortgesloten voor de auto. De bijbehorende rijwielpaden lopen regelmatig nog via de oorspronkelijke oude weg. Dat zijn mooie en belangrijke toeristische routes, maar versterkt de lage status.van de dagelijkse fietser.
- Bij een doorgaande weg wordt ter hoogte van een zijweg meestal het fietspad uitgebogen en vrijwel nooit de autorijstrook. Ook dit versterkt de lage status. Voor een gelijkwaardiger situatie is het beter om ze allebei uit te buigen. De fietser kan daardoor iets meer vaart houden en heeft zo wat meer profijt van zijn inspanning. Bovendien wordt zo de snelheid van alle voertuigen iets verlaagd, wat goed voor de veiligheid is.
- Bij fietspadenplannen is het dus belangrijk om de fietspaden de kortst mogelijke route te laten volgen. En om er geld en energie in te steken om de routes zo veilig en comfortabel mogelijk te maken. Het komt voor dat veel geld en energie wordt besteed aan een route waarvoor een korter alternatief bestaat. Dit is verspilde moeite: de nieuwe route moet concurreren met de kortste route. Als tevens de kortste route minder aantrekkelijk wordt gemaakt, wordt daarmee het fietsverkeer juist afgeremd!
Verkeer & Leefomgeving
De Fiets
Verkeer en Leefomgeving