The Personal Page of:
Albana Melyshi Lifschin

Kafe Shkodra e Nju Jorkut

Children of Kosova

Fundjave ne Hillsajd

Zëra Nga Larg

POEZI

Udhëtim në Historinë Amerikane

Journey Into American History (impressions)

Takim me të papriturën

Yesterday I Cut My Hair

Ura mbi oqean

Magjia e një zëri

Disa tregime nga autorja

About Me:

After graduating from the Tirana University in Albania, 1974, for Journalism, I had been employed for many years as a Television journalist in Albania. I have been living in New York City since 1992.

My first book, Kafe Shkodra e Nju Jorkut, (1999) is a collection of short stories describing the life of an immigrant woman in New York.

Children of Kosova - Stories of Horror (1999) is my second book. This chronicles the experiences of Kosovar children as they and their families were forced from their homeland.

Fundjave ne Hillsajd, (2000) is my second collection of short stories. It goes one step further than "Kafe Shkodra". "Fundjave në Hillsajd" deals not only with the attempts of new immigrants towards adjusting to a new reality, but also goes deeper into American life. There are also stories of life in Albania.

Kafe Shkodra e Nju Jorkut and, Fundjave ne Hillsajd are written in Albanian language. Children of Kosova is available in English and Albanian.

In the year 2000, I started to write poetry. I enjoy writing poetry and I have also gotten positive responses from my readers. This inspired me to compile my poetry into a book called POEZI / Blerta Tirana. I love my pseudonym, Blerta Tirana, which reminds me of the city where I grew up. My readers have also become attached to Blerta Tirana, which enticed me to publish my poetry book under that name. You too, can read and hopefully enjoy my poems on my poetry page.

Udhëtim në Historinë Amerikane (2003), (A Journey Into American History) written in Albanian language, has received excellent reviews from distinguished Albanian-American professors in USA, as well as well known journalists in America and Europe, some of which you will find in English on the webpage Journey Into American History (impressions). My purpose was to help new immigrants learn American history, the history of the country where they will spend the rest of their lives, in an easy and interesting way. This is a valuable book for all Albanians who wants to know about American history.

My next book is Takim me të papriturën (2006), my third collection of short stories. You can read reviews of this book on it's webpage.

Yesterday I Cut My Hair (2007), is a poetry book that has English and Albanian versions on facing pages. I hope that this book is enjoyed by both English and Albanian speaking readers.

Ura mbi oqean (2008), a collection of short stories about immigrants' lives in USA. The book got the attention of new immigrants in America and readers in Albania. It also received very good reviews from literary critics and fellow writers. Ura mbi oqean was promoted by the Department of Diaspora in the Ministry of Foreign Affairs in Albania.

My latest book is Magjia e një zëri (Dec. 2008), another collection of short stories. A couple of these stories are available to read on this website.

Pse u zgjodh Albana si "Gruaja e vitit" nga "Motrat Qiriazi"


Mirësjellja e bën atë të duket jashtë ashtu sic është në shpirt. Modestia, ndershmëria, ndjeshmëria, kurajoja dhe vullneti të shkrira në një japin besnikërisht portretin e saj.

*******

Kohën, kur ka punuar në RTSH Albana Mëlyshi Lifschin e kujton me kënaqësi si kushdo që e dashuron punën e vet, por edhe si një periudhe tensioni edhe stresi të vazhdueshem Stresi ishte i lidhur jo vetëm me procesin e dorëzimit në kohë të materialeve për transmetim, por më shumë me çensurën, dhe vetçensurën."
Gjatë punimit të një programi televiziv, ne, krijuesit, i njihnim mirë kornizat brenda të cilave nuk mund të lëviznin as edhe një milimetër. Asnjë ndjenjë lirie nuk gëzonin emocionet e redaktorit. Nëse do të shtonim një paragraf në tekst, për kënaqësinë tonë ishim 100 për qind të sigurtë që do të na e hiqnin gjatë kontrollit. Çensura kalonte deri në në ekstrem. Një herë më thirri drejtori i përgjigthshëm i RTSH për të më kërkuar llogari se pse në një koncert fëmijësh kopshti, kishim nxjerrë "fëmijë pa dhëmbë", sikur të jenë pleq!-tha ai. Guxova t'i kujtoja që është mosha e ndërrimit të dhëmbëve. Një herë tjetër po i njejti drejtor më thirri duke më tërhequr vërejtjen që regjisorja e redaksisë sonë, nuk kishte nxjerrë në ekran, mbesën e Mehmet Shehut." I ka mend në vend kjo regjisorja juaj? Shkon në kopështin e fëmijëve ku është mbesa e kryeministri, e nuk nxjerr mbesën e tij në ekran? Niseni menjëherë me shërbim të bëjë emision tjetër! E vërteta ishte që mbesa e kryeministrit atë ditë nuk kishte vajtur fare në kopësht, e kur kishte parë në mbremje koncertin e kopështit të saj kishte zënë të qante, meqë ajo nuk qe në ekran bashkë me shoqet. Natyrisht, nipërit e mbesat janë të ëmbël për gjyshërit , dhe vetëtima e gjyshit të saj tundi televizionin.
Për një kohë kam përgatitur e drejtuar ne ekran emisionet e rinise. Ndodhi që ndonëse isha e sëmurë dhe isha këshilluar nga mjekët për tu shtruar në spital për operacion, nuk mundesha kurrsesi pa përgatitur programe rezerve për tre javë rresht. Dhe kur programet e mia ishin në transmetim çdo të premte njera pas tjetrës, askush veç familjes dhe të afërmve nuk e dinte që redaktorja e programit, që spektatorët shihnin të gjallë në ekran luftonte në mes jetës e vdekjes pas një operacioni të rëndë.
Padyshim, kjo periudhë me gjithë tensionet e streset e saj, ka qenë periudhe akumulimi dhe "prodhimi" për Albanën. Ngritja e saj profesionale në fillimin e vitit 1992, shënoi një hap të dukshëm me ciklin e plotë të emisioneve televizive mbi periudhën e tranzicionit në Shqipëri, cikël me një frymemarje te re nga pikpamje e konceptimit e liris së shprehjes e mirëseradhjes që vetë populli shqiptar i bënte lëvizjes demokratike. Për herë të parë populli dhe veçanërisht rinia shprehte hapur në ekran ndjenjat për epoken e re në të cilën po hynte e shoqëria shqiptare.

*******

Nëntori i vitit 1992 e gjeti Abanën në Nju Jork, tek gjyshi i saj Nikoll Melyshi, vatran i njohur i cili qe arratisur që në 1945 nga Shqipëria. Përshtypjet e saj të para nga Amerika i hodhi në një reportazh në gazetën "ILLYRIA" me titull "Shi në Nju Jork". Amerika dhe jeta e emigrantëve shqiptarë u bën burim frymëzimi dhe njëkohësisht fokusi qëndror i krijimtarisë së saj. Puna e saj e parë dhënë televizionit shqiptar qe skenari i telekomedisë "Një zonjë nga Nju Jorku u", interpretuar nga aktorët e estradës profesioniste të Tiranës, xhirimet e të cilit u bënë këtu në Nju Jork. Kjo komedi është transmetuar vazhdimisht në prag të festimeve të vitit të ri në atdhe.

*******

Nëse shkrimtarët nuk do të shkruanin më mbi ngjarjet që u ndodhin atyre vetë, atëhere do të kishte shumë faqe bosh dhe të tjerat pa emocion.
Në krijimtarinë e Albanës, të duket se je brënda një galerie, ku sheh qindra personazhe dhe fragmete jete, të jetës sonë të përditëshmes. Me tematikën që trajton, me sinqeritetin në të shkruar, krejt tipike kjo për Albanën, ajo ka bërë mjaft miq midis lexuesve. Nga pena e saj buron dashuria për njeriun e mirë, dhimbja, mençuria, por njëkohësisht edhe një ndjenjë humori, e cila nuk kalon pa u vënë re. Duke qenë e lidhur shpirtërisht me Atdheun, Albana e ndjeu me dhimbje tragjedinë kosovare të pranverës 1999. Me dhimbjen e një motre ajo shkoi të punonte si përkthyese dhe gazetare e radios në bazën ushtarake të Fort Diksit, ku qeveria amerikane kishte strehuar reth 5000 mijë refugjatë Kosovarë. Në mesin e tyre, me fjalën e ëmbël që vetëm ajo di ta thotë, Albana rrezatoi mirësinë. Edhe të tjerë shkuan për të punuar atje si përkthyes, por çfarë e veçoi Albanën, është, se ajo erdhi andej me një vepër me vlera dokumentare e patriotike dy gjuhësh, të titulluar "Children of Kosova - Stories of Horror"- "Fëmijët e Kosovës - histori tmerri", (2500 kopje) të cilin e botoi me shpenzimet e saj. "E shkrova librin në dy gjuhë qëllimisht, që lexuesi anglisht folës të njihte tragjedinë e Kosovës, parë nga këndvështrimi i pafajshëm dhe i paanshëm i fëmijës" thotë Albana. Libri u vlerësua nga Bordi i Edukimit i Nju Jork, i cili e aprovoi si tekst jashtëshkollor për studime sociale për studentët e klasave 6-12 të shkollës së mesme. Kjo ishte një ngjarje e madhe, jo vetëm për autoren por edhe komunitetin shqiptar në USA dhe për të gjithë shqiptarët e kudo ndodhur. Albana i dhuroi Këshillit Shqiptaro-Amerikan (NAAC) 800 kopje të librit, të cilat u përdorën në aktivitetin e organizuar për të nderuar presidentin Klinton për kontributin e tij në çlirimin e Kosovës.Presidentit Klinton libri iu dhurua personalisht nga autorja me dedikimin e saj. Gjatë një aktiviteti të promovimit të krijimtarisë së Albana Mëlyshi Lifschin, organizuar nga Organizata e gruas shqiptaro amerikane "Motrat Qiriazi", shkrimtari Naum Prifti, , theksoi se: "Gjuhën, kulturën, historinë tonë, do ta mbrojmë e zhvillojmë në gjuhën tonë, por është e domosdoshme që të drejtat tona t'i mbrojmë në gjuhë të huaj, siç bëri Albana me këtë libër".

*******

Libri voluminoz dhe mjaft cilësor i autores "Udhëtim në Historinë Amerikane", është padyshim një shërbim i madh që Albana Mëlyshi Lifschin i ka bërë komunitetit tonë dhe lexuesit në atdhe. Albana e quan si një një obligim të kujtdo që jeton në Amerikë, t'i tregojë botës të mirat e këtij vendi, ta prezantojë atë në dritë të vërtetë. Veçanërisht tani, kur Amerika është bërë target për të gjithë terroristët kudo në botë, njerëzit duhet të kenë një kuptim më të drejtë se ç'është ky vend dhe idealet që ai mbron. Ajo vetë e kreu këtë obligim nëpërmjet penës së saj duke na dhënë këtë libër interesant. Për të arritur këtë qëllim asaj iu desh te studionte rreth 60 libra të karakterit historik, shoqëror, biografik, letrar etj. Ndaj në libër, siç shprehet intelektuali Prec Zogaj "ka edhe histori edhe letërsi" Vetë qëllimi i autores ishte që ta jepte historine e këtij vendi te madh, jo në mënyre akademike, mësimore, por "ta rrefente" që librin ta merte me kënaqësi çdo lloj moshe, i riu , studenti dhe i moshuari'.
Libri Udhetim ne Historine Amerikane u vlerësua maksimalisht nga profesorët e nderuar, personalitetet e çmuara të komunitetit tonë në SHBA. Profesori i nderuar Nikolla Pano (Illinois) e quajti atë një "vepër e një kërkimi të kujdesshëm, shkruar në mënyrë të gjallë. Libri do të shërbejë si një prezantim me vlerë i Historisë së SHBA për lexuesit e tij shqiptarë, duke i dhënë atyre një bazë solide për lexime apo studime të mëtejshme. Prof. Sami Repishti, (NY) në letrën që i dërgonte autores i shkruante: "Puna që keni ba meriton lavdërime nga të gjithë shqiptaro-amerikanët. Ndërmarrja ka qenë nji akt guximtar e ju përgëzoj për vullnetin tuej me krye me sukses nji punë të tillë." Ndërsa Prof. Peter Prifti nga California, ndër të tjera i shkruan: "Çdo vend në botë duhet të lexojë Historinë e Amerikës në gjuhën e tij dhe të përfitojë prej saj. Me librin tuaj ju jeni kujdesur për popullin shqiptar" (Shenim:Referencat origjinale të profesorëve të nderuar gjenden në ëebbsitin e Albanës: www.geocities.com/annamonti Të njëjtat vlerësime kanë dhënë Prof Aleks Luarasi në Tiranë, Prof. Hamit Boriçi intelektuale e kolege të të saj.

*******

Me katër vëllime me tregime për jetën e emigracionit, duke filluar me "Kafe Shkodra e Nju Jorkut", "Fundjave në Hillsajd" "Takim me të papriturën" dhe së fundi me librin "Ura mbi Oqean", Albana Mëlyshi Lifschin ka kontribuar në letërsinë e emigracionit në Amerikë. Profesor Peter Prifti shprehet se ajo" ka fituar të drejtën të cilësohet si " pioniere në këtë rrugë të letërsise shqiptare, këtu në Amerikë". Në të gjithë krijimtarinë e Albanës me temë nga emigracioni, lexuesi gjen një galeri të tërë figurash të gruas së sotme shqiptare.Vendi i gruas në prozën dhe poezinë e Albanës ka ardhur krejt natyrshëm. Ndoshta, sepse gruaja në emigracion këtë pozicion e 'ka okupuar" vetë, me meritën e saj, me qëndresën e saj, me këmbënguljen për të ecur përpara, e mbi të gjitha me shpirtin e sakrificës, të cilin shpesh e ka më të zhvilluar se edhe vetë burrat. Kush ka lexuar novelën "Fundjave në Hillsajd" në përmbledhjen me tregime me të njëjtin titull, vështirë t'i hiqet nga mendja Jona, që ruan me dinjitet personalitetin e saj e krenarinë e të qënit shqiptare. Mesazhi i autores është se emigrantet shqiptar të këtij shekulli,nuk vijnë në Amerikë më për 'një copë bukë".Ata janë të aftë të kapërcejne veshtirësitë e të njësohen me shoqerine amerikane e progresojnë më tej.
Albana është vetvetja. Grua intelektuale me kërkesa, e vendosur në qëllimin e saj për të zënë vend në shoqërinë amerikane, Albana iu kthye universitetit për herë të dytë. Sot ajo punon asistente legale në një zyrë ligjore që merret me emigracionin që ndihmon komunitetin shqiptar. Është bërë mjaft e njohur me rubrikën përjavëshme në gazetën ILIRIA me titull "Çështje të emigarcionit"- Kjo rubrikë e rëndësishme e gazetës, tashmë ka hyrë në vitin e saj të pestë, dhe jo të gjithë e dinë, që ajo është iniciuar dhe mbahet nga Albana Mëlyshi Lifshin. Albana punon, por edhe jep mësim tek Globe Institute of Technology, në Manhattan ku shumë nga studentet e saj janë emigrantë shqiptarë. Edhe pse kane kaluar 16 vjet nga dita e ardhjes së saj në Nju Jork, edhe pse e martuar me amerikan, vitet e shumta nuk e kanë larguar Albanën nga atdheu. Ajo vazhdon të hedhë ura bashkimi për bashkëatdhetarët. Këtë e dëshmon edhe vepra e saj e fundit "Ura mbi oqean", që ka ngjallur interes edhe në nivele institucionale. Instituti i Diasporës së Ministrise së Jashtme të Shqipërisë e ka vlerësuar si një instrument efikas njohurie për ata që vijnë si emigrantë në Amerikë. Lidhur me këtë, Zv. Ministrja e jashtme shqiptare, Znj. Edith Harxhi, e ka ftuar Albanën të referojë në disa çështje lidhur me emigracionin.
Për gjithë aktivitetin e saj, si patriote dhe shkrimtare, që veprën e saj e ka vënë në shërbim të komunitetit shqiptar këtu dhe në atdhe, një grua modeste, me një zemër të madhe dhe shpirt rinor, mishëruese e dashurisë njerëzore dhe sinqeritetit, Albana Mëlyshi Lifschin e meriton plotësisht çmimin që i akordohet nga Organizata e gruas Shqiptaro Amerikane "Mortat Qiriazi". Nomiminim e saj e pritën me kënaqësi dhe e përshëndetën shumë nga kolegët e saj të penës.